เครื่องมือขยายขากรรไกร (Expander) คืออะไร? เด็กอายุ 7-13 ปีคือช่วงเวลาทองคำ

Aug 11
1 min read

Updated: Aug 12

Expander คือเครื่องมือทางทันตกรรมจัดฟันที่ใช้ช่วย เพิ่มความกว้างของขากรรไกรบนและแนวโค้งของฟันบน โดยมีทั้งชนิดที่สามารถถอดได้และชนิดที่ติดแน่นกับฟัน
ในเด็กที่ยังอยู่ในช่วงการเจริญเติบโต ขากรรไกรบนยังสามารถปรับเปลี่ยนความกว้างได้ การใช้เครื่องมือที่เหมาะสมจึงสามารถช่วยขยายขากรรไกรและสร้างพื้นที่ให้กับฟันที่กำลังขึ้นได้
ในกรณีของเครื่องมือขยายแบบติดแน่น เช่น RPE (Rapid Palatal Expander) เครื่องมือจะใช้แรงจากสกรูเพื่อค่อย ๆ ขยายบริเวณขากรรไกรบน ในเด็กที่เหมาะสม แรงดังกล่าวสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบริเวณรอยต่อกลางเพดานปาก และช่วยเพิ่มความกว้างของขากรรไกรบนได้

สิ่งสำคัญ: การขยายขากรรไกรไม่ได้มีเป้าหมายเพียงเพื่อ “ทำให้ฟันเรียงสวย” แต่ในเด็กที่มีปัญหาขากรรไกรบนแคบ การรักษามีเป้าหมายเพื่อแก้ความสัมพันธ์ของขากรรไกรและการสบฟัน รวมถึงสร้างพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับฟันที่กำลังขึ้น

3 สัญญาณที่อาจพบในเด็กที่มีขากรรไกรบนแคบ

1. ฟันซ้อนหรือฟันเกร่วมกับแนวโค้งฟันที่แคบ

2. ฟันสบไขว้ด้านหลัง (Posterior Crossbite)

3. ขากรรไกรบนหรือเพดานปากมีลักษณะแคบและสูง

เด็กบางคนอาจมีเพดานปากที่สูงและแคบร่วมกับขากรรไกรบนที่แคบ การขยายขากรรไกรอาจช่วยเพิ่มความกว้างของบริเวณขากรรไกรบนและฐานจมูกได้

อย่างไรก็ตาม หากเด็กมีปัญหาหายใจทางปาก คัดจมูก กรน หรือสงสัยว่ามีปัญหาทางเดินหายใจ ควรประเมินสาเหตุร่วมด้วย เพราะ Expander ไม่ได้เป็นการรักษาสำหรับปัญหาทางเดินหายใจทุกกรณี

เครื่องมือขยายขากรรไกรมี 3 แบบ ทันตแพทย์เลือกใช้ให้เหมาะสมตามปัญหาฟันและขากรรไกรของคนไข้

หลังจากใส่เครื่องมือไปแล้ว อาจจะมีอาการข้างเคียงต่างๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นอาการ

ตึงบริเวณฟัน
แน่นบริเวณเพดานปาก
รู้สึกกดหรือปวดเมื่อยเล็กน้อย
พูดไม่ชัดในช่วงแรก
มีน้ำลายมากขึ้น

อาการเหล่านี้มักพบได้ในช่วงที่เด็กกำลังปรับตัว และโดยทั่วไปจะค่อย ๆ ดีขึ้น

ในบางกรณีอาจสังเกตเห็น ช่องห่างระหว่างฟันหน้าบน เกิดขึ้นระหว่างการขยาย ซึ่งสามารถเกิดได้จากการแยกของขากรรไกรบน และคุณหมอจะติดตามการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวระหว่างการรักษา